Haziran 2026

Hekimlik Barıştan Yanadır

Hastanın yaşamı söz konusu olduğunda nasıl taraf oluyorsak, yaşamı tehdit eden en büyük toplumsal olgulardan biri olan savaş karşısında da taraf oluruz. Bu tarafgirlik tıp etiğinin gereğidir. Hipokrat’tan bu yana hekimliğin özü yaşamı korumaktır. Yaşamı koruyan bir meslek, yaşamı kitlesel biçimde yok eden savaşları sıradan bir dış politika tercihi gibi değerlendiremez. Tam da bu nedenle savaşı, çatışmayı savunan bir hekim olamaz, olmamalıdır da. Türk Tabipleri Birliği’nin tarih boyunca savaşlara, işgallere, nükleer silahlara, sağlık kuruluşlarına yönelik saldırılara ve insan hakları ihlallerine karşı söz söylemesinin nedeni de budur. Bu tutum herhangi bir dönemin ya da herhangi bir yönetimin politikası değildir; hekimliğin evrensel değerlerinden beslenen kurumsal bir hafızadır. Çünkü sağlık tek başına sağlık kuruluşlarının iyi çalışması ile sağlanamaz. Sağlık; adaletin, demokrasinin, eşitliğin ve barışın egemen olduğu toplumlarda gelişir.

— Alpay Azap

Görünmeyen Bir Emek Krizi Olarak Sağlık Çalışanlarının Sağlığının Ekonomi Politiği

Türkiye’de işçi sağlığı denildiğinde akla ilk madenler, inşaatlar ya da fabrikalar gelirken sağlık işyerleri de en tehlikeli işyerlerinden biri olmasına rağmen görünmez olanlardır. Bu görünmezlik tesadüfi değil; sağlık hizmetinin toplumsal olarak taşıdığı değer, çoğu zaman bu hizmeti üreten emekçilerin çalışma ve yaşam koşullarını görünmez kılıyor. Sağlık emekçileri toplumsal yeniden üretim açısından kritik bir işlev üstlenirken, aynı süreç içinde kendi sağlıklarını yitiriyor. Üstelik sağlık çalışanlarının maruz kaldığı riskler çoğu zaman “mesleğin doğası” olarak kabul edildiği için görünmezleşiyor ve çoğu zaman çalışma koşullarıyla ilişkisi kurulmuyor ya da eksik kuruluyor.

— İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi

Sağlık, Biyopolitika ve Devlet:
Türkiye İstisnacılığı?

Kasvetli ve yüklü bir soru, ufukta sallanıyor hâlen. Onunla başlayalım: 6 Şubat 2023 depreminde, kaç kişi yaşamını yitirdi? Kaç insan defnedilebildi, kaç naaş kimliklendirilebildi? Daha da geriye gidilerek: Toplumsal-beşerî varlığımız açısından tam olarak ne oldu? Medyatik dildeki “bilanço” takıntısının da ötesinde, neler yaşandı? Bunun devlet-yurttaş ilişkiselliğindeki koordinatları nereye denk düştü? Oysaki biyoiktidar/biyopolitika kuramının müellifi Michel Foucault, şunu söylememiş miydi, devlet (state) ile istatistik (statistics) arasındaki etimolojik ve organik bağa referansla: “İstatistik, devletin kendisi hakkında bilmesidir.” Bu prensibin 6 Şubat travmasında Türkiye özelinde çuvalladığı muhakkak.

— Özen B. Demir

​Sağlık Alanının Genel Görünümü

​Yeni liberalizmin alandaki uygulaması herkesin malumu olan Sağlıkta Dönüşüm Programıdır (SDP). SDP’nin uygulamaları ise aile hekimliği, Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB), özel sağlık sektöründe devlet destek ve teşviki ile aşırı büyüme, şehir hastaneleri, dışardan hizmet alımı / sağlıkta taşeronlaşma, sağlık çalışanlarına ek ödemelerin performansa dayalı yapılması olmuştur. Tüm bu uygulamalar, sonuç olarak kamusal sağlık hizmetlerinde gerilemeye yol açmıştır. Aile hekimlerinin iş yükü arttığı halde, aşılara erişim ve aşılama sıkıntılı hale gelmiş, ana-çocuk sağlığı, kadın üreme sağlığı ihmal edilmiş, doğum kontrol yöntemleri ve yaygınlığına kısıtlama gelmiştir.

LGBTİ+’ların Sağlık Hakkı: İhlallerle Örülü Sistem, Cezalandırıcı ve Utandırıcı Pratik

Sağlık hakkı, bireyin yalnızca hastalıklardan veya sakatlıklardan arınmış olmasını değil, aynı zamanda fiziksel, ruhsal ve sosyal açılardan tam bir iyilik hali içinde bulunmasını gerektiren, uluslararası insan hakları hukukunun en temel ve devredilemez unsurlarından biridir. ... Ne var ki, lezbiyen, gey, biseksüel, trans ve intersekslerin (LGBTİ+) sağlık hakkına erişimi, hem küresel ölçekte hem de Türkiye özelinde, yapısal ayrımcılık mekanizmaları, yasal boşluklar, sosyokültürel önyargılar ve siyasal şiddet nedeniyle sistematik olarak ihlal edilmektedir.

— Yıldız Tar

KHK’lı Barış Akademisyeni Olmanın On Yılından Satırbaşları

KHK’larla ihraç edilmek, akademisyenlerin yalnızca işsiz kalıp “ağaç kökü yesinler” buyruğuna muhatap olmasıyla sınırlı kalmayıp ailelerini, eşlerini, çocuklarını da doğrudan etkileyen bir dizi kuşatıcı yaptırımla da karşı karşıya kalmasına yol açmıştı. Bunlar arasında ilk akla gelenler; yurt dışı seyahat yasakları (eşler ve çocukları içeren), özel sektörde çalışma taleplerine getirilen engeller, KHK’larla doçentlik başvurularının reddi, uzmanlık derneklerindeki görevlerinin sonlandırılması, akademik dergilerde yayın taleplerinin engellenmesi, yayın listelerinden ve kongrelerden dışlanma, tez danışmanlıklarının ve konularının tez öğrencilerini zor durumda bırakma pahasına sonlandırılması, sosyal baskılar, iktidarın hedef gösterme, ötekileştirme değersizleştirme, dışlama söylem ve pratikleri olarak sıralanabilir.

— Hafize Öztürk Türkmen

Gurbette Hekim Olmak/Göç Hikayeleri: Hep Bir Yanımız Neler, Nasıl Değişir de Türkiye’ye Döneriz Diye Beklemede

Türkiye’den gelenlerin zorlandığı şeyler hastalarla ortak karar alma ve sigorta sistemlerine alışmak. İlaçların ve tetkiklerin masraflarını da her hasta özelinde değerlendirip hastaya en uygununu bulmaları gerekiyor ve bu bizim çok da alışık olmadığımız bir düzen. İngilizce konuşmak ve özellikle farklı aksanlı hastaları anlamak en başta zor olabiliyor fakat diğer dillere göre aşinalığımız daha fazla olduğu için kolay alışılıyor. Yakın zamanda hayatımıza giren AI özellikle yabancı sağlık çalışanları için işleri çok kolaylaştırmış görünüyor. Mesela hastanın öyküsü alınırken AI sistemleri kullanılabiliyor. Hasta ve doktorun konuşmaları sisteme otomatik olarak geçiyor, dolayısıyla doktor hastayla göz teması kurabiliyor, not alma derdine düşmeden konuşabiliyor. 

— Cansu Köse

Tıp Tarihinin Karanlık Tarafı-1:
Jinekolojinin Anneleri

Lucy, Sims’in deneysel ameliyatına giren üç kadından ilkiydi. Ameliyathane, işlemi izlemek isteyen doktorlarla doluydu. Köle olduğu için yabancı erkeklerin ameliyatını izlemesinden rahatsız olup olmadığı sorulmadı. Lucy, ameliyat sırasında istemsiz hareketlerinin işlemi aksatmaması için çıplak ve masaya sabitlenmiş halde ameliyathaneye getirildi. Sims, acısını dindirmek için anestezi kullanmadı. Bunun nedeni kısmen doktorların hastaların anesteziden ölebileceğinden korkmaları, kısmen de siyah kadınların acıyı beyaz kadınlarla aynı şekilde hissetmediğine dair yaygın bir inanış, belki de köle olmalarıydı. Ameliyattan sonra Lucy, Sims’in mesanesine yerleştirdiği bir cihazdan dolayı korkunç bir enfeksiyon kaptı. Günlerce dayanılmaz acılar çekti. Sims enfeksiyonu tedavi edebildi, ancak yarası iyileşmedi. Ameliyat başarısız oldu

— Ali İhsan Ökten

Dr. Ahmet Tuncay Batur ile Söyleşi: 
Bambu’dan Elbistan’a Uzanan
Bir Vicdan Hikâyesi

İnsan bazen bir şehre, bazen bir sese alışıyor. Ben İzmir’e önce iki çift gözle alıştım.
Bu söyleşinin hikâyesi, İstanbul’un kalabalığını, gürültüsünü ve telaşını geride bırakıp İzmir’e taşınmam ve Dr. Ahmet Tuncay Batur’la aynı kurumda çalışmaya başlamamla çatıldı. ... Buradaki çalışma hayatım bir yılı doldurmaya yaklaşırken, Dr. Tuncay Batur’un yalnızca bahçemizde sahiplendiklerimize değil, pek çok sahipsiz hayvana da büyük bir merhamet ve sağduyuyla yardım eli uzattığına tanıklık ettim.  Kendisi yıllardır insan sağlığı için çalışan bir hekim olmasının yanında, hayvan hakları mücadelesinin içinde sessiz ama kararlı bir emek veriyor. Deprem bölgelerinde sahipsiz kalan hayvanlardan yangın alanlarına, barınak çalışmalarından çocuklara yönelik sosyal projelere uzanan bu hikâyede; aslında insanın vicdanla kurduğu ilişkinin izleri var.

—  Nilüfer Benal

Behçet Aysan Şiir Ödülleri Macerası

Hekimlik, yoksul Anadolu insanına inatla yaşamayı öğretme becerisidir. Gerçekten de hekimlik kof bakışlarla değil insan sıcaklığıyla bütünleşirse değer kazanır. Hekimlik yalnızca vücudu bilme, tartma, aksaklıkları görme, teşhis koyma, tedavi etme birikimi değil, aynı zamanda çok karmaşık olarak nitelendirebileceğimiz insanı anlama sanatıdır. İnsanı hayatta tutma düşüncesi, aynı zamanda sınıfsal bir bakış kazandırır iyi hekimliğe. Yoksulun sağlık sisteminde ötelenmesine karşı durma örgütlülüğüne giriş kapısı da bu noktada başlar. Bu nedenle en devrimci meslektir hekimlik. ... Türk Tabipleri Birliği öldürülen meslektaşının unutulmasına engel olmak, onun şiirlerinin arkasında durmak, yapıtlarını sahiplenmek amacıyla Türk Tabipleri Birliği Behçet Aysan Şiir Ödülleri’ni başlattı. TTB yalnızca bir katliamın unutulmasına engel olmak adına düğmeye basmamış, orada öldürülen aydınların kim olduğuna dair de kuşaklar arası bir bellek aktarımı başlatmıştı.

— Eren Aysan

Zeytin Ağaçlarının Zorunlu Göçü

Bin yıllardır yeniden doğuşun, ölümsüzlüğün, bilgeliğin, aklın, adaletin, barışın ve umudun simgesi olan, sofralarımıza renk ve lezzet katan, kadim ve kutsal zeytin ağaçlarının Türkiye’de 1980’lerde termik santrallerle, madencilik çalışmalarıyla başlayan sıkıntıları 6 Şubat depremleri sonrası artan inşaat ve madencilik faaliyetlerinin de etkisiyle katlanarak artmış durumda. Neden ister inşaat, ister enerji ve madencilik faaliyetleri olsun sonuç değişmiyor; zeytin ağaçları onları koruyan yasalara, onlara ihtiyaç duyan, onlar sayesinde geçimlerini sağlayan ailelerin, doğa savunucularının karşı çıkışlarına rağmen ya kesiliyor ya da köklerinden, yurtlarından koparılıyor. Hem köylüler hem zeytin ağaçları zorunlu göçe maruz bırakılıyor. Kendi ekosistemlerinden hoyratça koparılan köylüler de zeytin ağaçları da bambaşka dünyalara savruluyor.

— Demet Parlar

Can Canla Büyür, Can Camla Kesilir – ‘Adolescence’ Dizisi Üzerinden, Ergenlikte, Koruyucu Hekimlik

Erginleşerek büyümek, ergen(adolesan) olmak, zor zanaattır. Bir ustanın kapsayıcı, kabullenici, değer veren ikliminde şekil alıp, tüm özgünlüğünde büyüyebilme hakkı vardır. Ergen tanındığı, görüldüğü, anlaşıldığı, yatıştırıldığı, korunup kollandığı çevrede serpilebilecektir. Bu politikaların oluşturulabilmesi için, sosyolojik ve psikolojik çalışmaların ışığında, toplum hekimliğine iş düşmektedir. Sosyolojik yapılardaki değişime hız kazandıran, ‘Sanayi Devrimi’ olmuştur.  İnsan gücünün yerini alan makinalar ile başlayan bu değişim süreci, günümüzde siber-fiziksel sistemler ile donatılmış, yapay zekanın hâkim olduğu çevre değişikliğine kadar gelmiştir. Sonuçta insanlık can cana iletişim ve etkileşimi kaybederek, can cama temasın soğukluğunda, kökten değişime uğrama tehdidi ile karşı karşıyadır.

—  Serpil Yandı Vargel

Film İncelemesi: Sarı Zarflar

Şu ironiyi en başta belirtmeliyim ki Sarı Zarflar tiyatroya bir güzelleme filmi. Şayet tiyatroyu seviyorsanız ve tiyatroyla dünyanın daha iyi bir yer olabileceğine inanıyorsanız bu filmi izlemek boynunuzun borcu artık. Çünkü anlatısı gerçekten insana dokunan, sistemi yeren ve karşı çıkan beş oyun yazarı arasında koşturuyor seyircisini. Tabii filmin içine tiyatronun dalmasının pek çok önemli nedeni var. En başta insanı ve olayları eyleme dönüştürerek doğrudan izleyici önünde canlandırılabilen, edebi metinlerle sahne sanatlarını birleştiren kolektif bir sanat tarzı olmasında yatıyor. Kanımca en önemli noktası da eyleme dayalı anlatısı tiyatronun. Buna mimik ve jestler de eklenince insanların, baskıcı iktidarların kendilerine neler yapageldiklerini anlaması yüzleşmesi çok daha kolaylaşıyor. Dolayısıyla iktidarlara karşı eylemlilik ve protestolar artıyor. İşte tiyatro sayesinde protestoların kolayca açığa çıkabileceğini bilen baskıcı iktidarlar, ilk önce ortadan kaldıracakları sanat dalı olarak görüyor bu oyunları.

— Gönül Malat

Stefan Zweig’ın Satranç Romanı
Üzerine Bazı Notlar

TTB Edebiyat Grubumuz tarafından düzenlenen S. Zweig – Satranç kitap tartışma toplantısına katıldım; baştan sona keyifle dinledim. Sunum ve katkılar çok düzeyliydi. Benim için çok yararlı oldu. Tüm katılımcıları kutluyorum. O saatlerde mesaide olduğum için ve koşullar el vermediğinden görüş belirtemedim. Okuma ve dinleme sürecinde zihnimin kara tahtasında tuttuğum notları kağıda döktüm. Satranç, Stefan Zweig tarafından yazılmış, yüzeyde bir satranç karşılaşmasını anlatan, ama derin yapısında insan zihninin sınırlarını, özgürlüğün ve modern bireyin kırılganlığını sorgulayan çok katmanlı bir metindir. İkinci Dünya Savaşı bağlamında, Nazi baskısının birey üzerindeki yıkıcı etkilerini ve Avrupa kültürünün krizini, Dr. B karakteri üzerinden somutlaştırır. Bu tarihsel bağlam, metni yalnızca psikolojik bir incelemeden çıkarıp toplumsal ve kültürel bir boyuta taşır.

— Osman Tuğlu

TTB'DEN HABERLER

“Tereddütten Kararlılığa: Aşılan, Aşıla, Aşılat” Atölyesinin İkincisi Muğla’da Yapıldı

TTB AHEK: Aile Hekimliğinde Ranta Değil Halkın Sağlığına, Çalışanın Haklarına Sahip Çıkacak Yönetim İstiyoruz

Muayenehanesi Olan Hekimlere Hukuka Aykırı Sınırlandırma ve Konsültasyon İçin Kadro Şartı Getiren Hükümlerin Yürütmesi Durduruldu

Etikle Hukuk Çatışınca Panelinin Kitabı Yayımlandı

Çocukları Sağlıklarından, Geleceklerinden ve Hatta Yaşamlarından Mahrum Eden Çocuk İşçiliği Önlenmelidir

31 Mayıs Tütünsüz Bir Dünya Günü Nedeniyle Türk Tabipleri Birliği Bilgi Notu

Hekim Sözleşmelerinde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

TTB’den CHP Yönetimine Dayanışma Ziyareti

Deprem Bölgesinde Toplum Değil, İnşaat Sektörü Yeniden İnşa Ediliyor; Afetler Süreklileştiriliyor

TTB AHEK: Bakanlık ASM’leri Çağrı Merkezine, Aile Hekimlerini Randevu Sekreterine Dönüştürüyor; Kriz Büyüyor, Sağlığa Ulaşılamıyor!

Hekim Emeği Kıymetlidir ve Korunmalıdır, Özel Sağlıkta 4/A Süreci Hak Kaybına Dönüştürülmemelidir

“Özel Sağlık Kuruluşlarında Çalışan Hekimler İçin Yeni Bir Dönem: 1 Haziran Sonrasında Hekimleri Neler Bekliyor?” Toplantısı İstanbul’da Yapıldı

1 Mayıslarda Yitirdiklerimizi Unutmadık

DİSK, KESK, TMMOB ve TTB’den İstanbul’da 1 Mayıs Çağrısı: Emeğin Hakkı İçin, Adalet İçin, Barış ve Demokrasi İçin 1 Mayıs’a! Birleşelim Değiştirelim!

TTB 2026 Yılı Sağlık Çalışanlarına Yönelik Şiddet Araştırma Ödülleri Düzenlenen Törenle Sahiplerine Verildi

Dr. Ersin Arslan ve Şiddet Sonucu Kaybettiğimiz Hekimler Birçok İlde Anıldı: Şiddetsiz Bir Sağlık Sistemi, Hekimlik Ortamı, Ülke Mümkün ve Zorunludur!

TTB Önceki Dönem Merkez Konseyi’nin Görevden Alınması Talebiyle Açılan Dava Konusuz Kalması Nedeniyle Sona Erdi

Şiddet Bir Halk Sağlığı Sorunudur! Çözümün Yolu Güçlü, Kapsayıcı ve Bütünlüklü Politikalardan Geçmektedir!

TTB İSİH Kolu ve Mersin Tabip Odası’nın Düzenlediği İşyeri Hekimliği Sempozyumu Mersin’de Yapıldı

“İngiltere’deki Menenjit Salgını: Ne Oluyor?” Paneli Yapıldı

COVID-19 Nedeniyle Kaybettiğimiz Sağlık Çalışanları İçin Anma Etkinlikleri Yapıldı: “Başka Bir Sağlık Sistemini Yitirdiğimiz Meslektaşlarımıza Borçluyuz”

“Tıbbi Tarafsızlığın İflasından Sağlık Hizmetlerinin İmhasına: Yeni Bir Savaş Doktrini” Paneli Yapıldı

TTB Özel Hekimlik Kolu’nun Batman Tabip Odası ile Birlikte Düzenlediği “Özel Hekimlikte Neler Oluyor?” Panel-Forumu Yapıldı

“Asistan Hekimlik Hakkında Merak Ettikleriniz” Paneli Yapıldı

TTB'Yİ SOSYAL MEDYADA TAKİP EDİN!

TTB Tıp Dünyası E-Dergi
GMK Bulvarı Şehit Daniş Tunalıgil Sok. No: 2/17-23, 06570, Maltepe / ANKARA
Tel: (0 312) 231 31 79
tipdunyasi@ttb.org.tr

Tarayıcıda görüntüle